?
چرخش ایران به جنوبشرق آسیا در 1997-2005: کریدور ایران-آسهآن و ناکامی در شراکت بخشی
این مقاله چرخش راهبردی ایران به جنوب شرق آسیا در فاصله سالهای ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۵ و تلاش تهران برای ارتقای روابط با اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسهآن) را بررسی میکند. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه ایران در این دوره کوشید روابط پراکنده خود با کشورهای منطقه را به حضوری پایدارتر و تا حدی نهادی تبدیل کند و چرا این روند در نهایت به نهادینهسازی کامل منتهی نشد؟ پژوهش با بهرهگیری از روش تاریخی–تحلیلی و ردیابی فرایند و با اتکا به اسناد وزارت امور خارجه ایران، گزارشهای دیپلماتیک، اسناد دبیرخانه آسهآن، منابع آرشیوی، مطبوعات و پژوهشهای علمی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که ایران در پی پایان بحران کامبوج و گسترش آسهآن، مجموعهای از طرحهای انرژی، حملونقل، کشتیرانی و سرمایهگذاری را در قالب یک چارچوب کریدوری دنبال کرد که هدف آن تثبیت حضور ایران در زیرساختهای اقتصادی جنوب شرق آسیا و تبدیل ایران به مسیر دسترسی کشورهای آسهآن به آسیای مرکزی و قفقاز بود. با این حال، بحران مالی آسیا، محدودیتهای نهادی آسهآن در پذیرش شرکای جدید و فشارهای ناشی از تحریمهای آمریکا مانع از تحقق کامل این راهبرد شدند. مقاله استدلال میکند که این مجموعه ابتکارات را باید نخستین تلاش منسجم ایران برای ایجاد یک «کریدور ایران–آسهآن» و یکی از نخستین نمودهای سیاست «نگاه به شرق» در سیاست خارجی جمهوری اسلامی دانست.